Μαρτίου « 2008 « ΑΡΛΟΥΜΠΕΣ

Δείξτε κατανόηση/ στη ντόπια διανόηση…

Μαρτίου 9, 2008

Μετά από λίγη καθυστέρηση κατάφερα να φέρω εις πέρας την παραγγελιά του Μ. και του Rupax να αποδώσω στα ελληνικά το What keeps mankind alive? των Brecht/Weill για να το κάνουν τραγούδι… Το απόκάτω είναι ο Μπάροουζ από το φίλμ September Songs…

***

Κύριοι που νομίζετε πως είστε απεσταλμένοι
για να διδάξετε την αρετή σ’ όλη την οικουμένη
για βρείτε πρώτα τι συμβαίνει με το φαγητό
πριν απ’ τις διδαχές σας έρχεται αυτό.

Και το συνάφι σας που ψέλνει την εγκράτια με τούρλα την κοιλιά
πρέπει να μάθει αυτό τον κόσμο, τι τον κυβερνά
Όσες ψευτιές και πονηριές κι αν έχετε σκεφτεί
πρώτα πάει το στομάχι κι έπειτα η ηθική.

Για πείτε μας λοιπόν εκείνοι που λοιμοκτονούν,
πως θα χορτάσουν, πριν εξευγενιστούν…
Μα τί κρατά το γένος ζωντανό;

Μα τί κρατά το γένος ζωντανό;

Τι το κρατά το γένος ζωντανό;
μα τ’ ότι κάθε μέρα, χιλιάδες γδέρνονται
και βασανίζονται, λιανίζονται, ποδοπατούνται, λοιδορούνται και σιωπούν
Το γένος το κρατάει ζωντανό η ιδιοφυία
που εβαλέ στην άνθρωπιά επόπτη, την αστυνομία
Και μη το διαστρέψετε κι αυτό για μια φορά, μονάχα μία
το γενός το κρατάει ζωντανό, η κτηνωδία.

[Kurt Weill/Bertold Brecht 1928]

ας κάνουμε πως δεν έφταιγε το πήξιμο που άργησα τόσο, ας κάνουμε πως έφταιγε που έβλεπα ταινίες:

My Blueberry Nights: Ή εγώ άλλαξα γούστο στις ταινίες ή η ταινία ήταν μάπα. Οι άνθρωποι δεν φιλοσοφούνε τη στιγμή τόσο πολύ, ούτε μιλάνε τόσο αργά και αισθαντικά. Και πολύ κλισέ βρε παιδί μου. Ο μπαμπάς που πέθανε και το κοριτσάκι που πείσμωσε, τα ξίδια μετά την εγκατάλειψη, ο μπάρμαν φιλόσοφος. Έρωτας. Τι να πεις. Ο ρομαντισμός έχει ακόμα πέραση… Πάντως θυμήθηκα ένα περιστατικό από την τηλεόραση. Η σειρά ήταν αμερικάνικη. Cheaters. Όπου έπιανες τον/ την σύντροφο σου στα πράσα on camera. Οπότε ένα τύπος πιάνει τη δικιά του με έναν άλλο σε ένα υπόγειο πάρκινγκ και αρχίζουν τα καντήλια. Και ο νέος εραστής φωνάζει στον παλιό: «Ρε φίλε γιατί να μείνει μαζί σου; Αφού είσαι χαμένος (loser). Είσαι 30 τόσο χρονών και οδηγάς ακόμα Volvo, ενώ εγώ ήδη οδηγάω Mazda!». Αλλά αυτού του είδους οι έρωτες δεν γίνονται ταινίες, συνήθως…

Ο Kar Waii νομίζω πως δεν μπορεί να ξεκολλήσει (και με το δίκιο του) από την Ερωτική Επιθυμία -μέχρι και το Yumeji’s theme σε φυσαρμόνικα βέρσιον υπάρχει στο σάουντρακ του My blueberry Nights- κι έτσι εκείνη η ταινία έχει στοιχειώσει όλες του τις επόμενες κάνοντας το όλο πράγμα να φαίνεται σαν μια κουραστική μανιέρα…

Leningrad Cowboys Go America: νο κόμεντς…

Office Space: Ο Μίλτον σας την έφερε κουφάλες γραφειοκράτες!

There Will be blood: Σχετικά με αυτό που έλεγες δεσποσύνη Σ. για το αν αγαπούσε το γιο του ή όχι. Πιστεύω πως ποτέ δεν τον αγαπούσε, απλά μεγαλώνοντας αυτό που έκανε ήταν να το διαπιστώσει και ο ίδιος. Το ότι τον φρόντιζε ήταν πάντα κατάλοιπο της ηθικής που έφερε μέσα του και δεν είχε καταφέρει ακόμα να την διαλύσει τελείως η ηθική του χρήματος. Το να πείθει τον εαυτό του ότι νοιάζεται για το γιο του, του έδινε αυτή την ηθική ανακούφιση, απαραίτητη ακόμα και για κάποιον που δηλώνει πως μισεί τους πάντες. Αργότερα κατάφερε να παραδεχτεί στον εαυτό του την αλήθεια και έτσι να την πει και στο γιο κατάμουτρα. Εντύπωση μου έκανε η σκηνή που ο γιος επιστρέφει από το σχολείο και αυτός τον αγκαλιάζει όλο θέρμη και του λέει σ’ αγαπώ κ.λ.π. και του τα λέει όλα αυτά χωρίς να τον κοιτάει στο πρόσωπο ενώ ξέρει ότι ο γιος είναι κουφός. Ή η συγκίνηση τον τρέλανε (μάλλον απίθανο), ή τα λέει για να τα ακούει ο ίδιος! Ο Andersson πιάνει και πάλι αυτή την ιστορία γιος- πατέρας- χρήμα που έπαιζε και στη Μανόλια με το παιδί genius και τον πατέρα που το έβγαζε στα τηλεπαιχνίδια, και τον Τομ Κρουζ με τον πατέρα καναλάρχη. Εγγυημένη συνταγή για μια σπουδή στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση…

Δημοσιεύθηκε από arsenelumpen

Καταχωρήθηκε στο Διάφορα., Ποιήματα., Ταινίες.

2 σχόλια »

Εμπόρευμα vol.2

Μαρτίου 6, 2008

Τωρα που βρήκα λίγο χρόνο και επειδή οι νύξεις που έκανα στο προ-προηγούμενο ποστ πέρασαν στο ντούκου αλλά οι απορίες που με βασανίζουν παραμένουν θα συνεχίσω εδώ τους προβληματισμούς μου σχετικά με το εμπόρευμα και την αντιεμπορευματική πρακτική. Ίσως να απογοητεύσω με την προσέγγιση μου (που σίγουρα δεν μπορεί ούτε θέλει να είναι μια ολοκληρωμένη κριτική, αλλά περισσότερο σκόρπια σχόλια) κάποιους από τους αναγνώστες του πασίγνωστου αυτού μπλόγκ, ίσως άλλους τους εκνευρίσω αλλά έτσι θα αυξηθεί και η επισκεψιμότητα, που είναι και ο απώτερος σκοπός του μπλόγκινγκ που λέει και ένας θείος βετεράνος του αθλήματος.

Α! Παρεμπιπτόντως να καταγγείλω στους συντρόφους μπλόγκερς που είναι μέλη του κινήματος, την κατάπτυστη απεργία της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ που έχει ως αποτέλεσμα λόγω των διακοπών ρεύματος να καθυστερούν χιλιάδες αναρτήσεις ποστ, σχολίων, και άλλων επαναστατικών μπλα μπλα… Μήπως να πάμε να σπάσουμε και τη δικιά τους την απεργία;

Λοιπόν.

Στην αφιέρωση του φίλου μου Δημοσθένη Άτιμου σ’ ένα βιβλίο που μου χάρισε αναφέρεται: «Η αλήθεια είναι πως είχα στο νου να σου πάρω τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου… όμως η ανταλλακτική αξία του εν λόγω αντικειμένου έκανε σχεδόν απαγορευτική κάθε βλέψη για τη χρηστική του αξία… [...] ». Ώστε και το κεφάλαιο του Μαρξ είναι εμπόρευμα; Και τότε τι δεν είναι εμπόρευμα; Πως σταματάει κάτι να είναι εμπόρευμα; Ή βάζοντας το ερώτημα αλλιώς, τι είναι αυτή η αντι-εμπορευματική πρακτική;

«Ένα πράγμα μπορεί να είναι αξία χρήσης, χωρίς να είναι αξία. Αυτό γίνεται στην περίπτωση που ωφελεί τον άνθρωπο χωρίς τη μεσολάβηση της εργασίας. Τέτοια είναι ο αέρας, το παρθένο έδαφος, τα φυσικά λιβάδια, τα παρθένα δάση κλπ. Ένα πράγμα μπορεί να είναι ωφέλιμο και προϊόν ανθρώπινης εργασίας, χωρίς να είναι εμπόρευμα. Όταν ένας άνθρωπος ικανοποιεί τη δική του ανάγκη με το δικό του προϊόν δημιουργεί αξία χρήσης δε δημιουργεί όμως εμπόρευμα. Για να παράγει κανείς εμπόρευμα δεν πρέπει να παράγει απλώς αξία χρήσης, αλλά αξία χρήσης για άλλους, κοινωνική αξία χρήσης. ( [...] Για να γίνει το προϊόν εμπόρευμα πρέπει να μεταβιβαστεί μέσω της ανταλλαγής στον άλλο, σ’ αυτόν που του χρησιμεύει σαν αξία χρήσης).» και παρακάτω «…η μορφή του εμπορεύματος είναι η γενική μορφή του προϊόντων εργασίας, επομένως και η σχέση των ανθρώπων μεταξύ τους σαν κατόχων εμπορευμάτων είναι η κυρίαρχη σχέση».Το Κεφάλαιο , τόμος πρώτος

Συνήθως όταν κάποιος αναφέρεται στην αντι-εμπορευματική πρακτική εννοεί την παραγωγή και κυκλοφορία προϊόντων «χωρίς αντίτιμο» (ή με ελεύθερη οικονομική συνεισφορά) πλαισιωμένη από μια «γενικότερη ανατρεπτική δράση».

Σίγουρα παραγωγή προϊόντων «κοινωνικά χρήσιμων», χωρίς ανθρώπινη εργασία δε γίνεται. Εκτός κι αν υποθέσουμε ότι μια δραστηριότητα που «είναι» «δημιουργική» (π.χ. η συγγραφή ενός ποιήματος, αν και μερικές φορές ακόμα κι αυτό…) δεν είναι εργασία… Αυτό όμως παραβλέπει πως τα προϊόντα που θα παραχθούν, όταν θα ενταχθούν και πάλι στο πεδίο της ανταλλαγής (ακόμα κι αν προσφέρονται απλόχερα χωρίς αντίτιμο) στέκονται πλάι σε προϊόντα που προορίζονται για την ικανοποίηση της ίδιας ανάγκης, τα οποία και τιμή φέρουν και η εργασία που τα παρήγαγε επληρώθη κάποια στιγμή, και είναι σε δεύτερο επίπεδο κοντόφθαλμα μερικευτικό. Κι αυτό γιατί η εμπορευματική παραγωγή μπορεί να συλληφθεί μόνο σα σύνολο. Τι κι αν εσύ γουστάρεις να γράφεις ποιήματα στο μπαλκόνι σου και μετά να τα μοιράζεις σε φωτοτυπίες ( και φυσικά αισθάνεσαι δημιουργικός μέσα απ’ αυτό), οι ποιητές σ’ όλο τον υπόλοιπο κόσμο είναι έμμισθοι παραγωγοί προϊόντων και τελικά αυτό που εσύ ονομάζεις δημιουργικό έχει ως αποτέλεσμα να ρίχνει ουσιαστικά την ανταλλακτική αξία του εμπορεύματος-ποίημα.

Η κυκλοφορία ενός προϊόντος χωρίς αντίτιμο από μόνη της δε σημαίνει τίποτα: «Η ανταλλακτική αξία μπορεί να συμπιεστεί ακόμα και στα όρια του κόστους ενός εμπορεύματος (ή και κάτω από αυτό θα έλεγα εγώ/ όταν δίνεται τζάμπα) αφήνοντας άθικτα τα εμπορευματικά του χαρακτηριστικά και την εμπορευματική διαδικασία» γράφει πολύ σωστά η +τεχνία- [Δες εδώ το κεφάλαιο "Αναφορά στις εμπορευματικές σχέσεις"], και στη συνέχεια αναπτύσσει τα επιπλέον χαρακτηριστικά που μια αντιεμπορευματική ανατρεπτική κίνηση θα έπρεπε να έχει.

Αυτά ως προς την καλλιτεχνική-διανοητική παραγωγή. Τι γίνεται όμως πέρα απ’ αυτήν, τι γίνεται με τη χειρονακτική εργασία και με τις υπηρεσίες. Αν εγώ αρχίσω να παράγω λόγου χάρη ξύλινες καρέκλες και τις μοιράζω χωρίς αντίτιμο σίγουρα θα με πάρουν για τρελό ή αν στο νοσοκομείο μου αρχίσω να προσφέρω τις υπηρεσίες μου δωρεάν θα με φτύνουν σαν εθελοντή που βουλώνει τις τρύπες του συστήματος. Πως ακριβώς ξεπερνιέται αυτή η διάκριση χειρονακτικής-πνευματικής εργασίας;

Διαβάζοντας το κείμενο της +τεχνία- αλλά και απ’ όσα γενικά έχω καταλάβει απ’ όσους υποστηρίζουν την «αντιεμπορευματική πρακτική», όλες αυτές οι εκκρεμότητες ξεπερνιόνται πολιτικά, δηλαδή με μια γενικευμένη κριτική στον καπιταλισμό… Δεν έχει σημασία το αν παράγεις καρέκλες ή ποιήματα, αρκεί να το κάνεις για να καταστρέψεις τον καπιταλισμό, για να προσφέρεις στους συντρόφους σου, αυτό είναι που κάνει την πρακτική σου αντιεμπορευματική, και ίσως και τα προϊόντα της δουλειάς σου μη εμπορεύματα …

Ίσως εγώ να μην κατάλαβα καλά αυτά που διάβασα, πάντως δε μου φτάνουν…

Τελοσπάντων. Αυτές τις λίγες σκέψεις είχα να γράψω για να πω ουσιαστικά πως το να ονομάζουμε αντιεμπορευματική την πρακτική «χωρίς αντίτιμο», είναι τουλάχιστον μπερδευτικό αλλά και δημιουργεί την αντίληψη πως δεν μπορεί κάτι που έρχεται σε επαφή με το χρήμα να χωρέσει στην επαναστατική πρακτική. Αυτή η αντίληψη βέβαια με τη σειρά της παραβλέπει τις τάσεις που υπάρχουν μέσα στην πολυποίκιλη ανθρώπινη δραστηριότητα και τις προοπτικές που κάποιες από αυτές μπορεί να έχουν, π.χ. η απεργία των εργαζομένων της ΔΕΗ που αν και αδυνατούν να παράγουν χωρίς αντίτιμο αυτή τη δεδομένη στιγμή, έχουν δώσει μια σημαντική κλωτσιά στην κυβέρνηση, τον «πολιτικό υπερασπιστή του εμπορεύματος» στην Ελλάδα.

Τελευταία πριν την πέσω το βράδυ έχει στην τηλεόραση το LOST στην τηλεόραση και είδα κανα δυο επεισόδια. Βέβαια δε νομίζω ότι συγκρίνεται με το Prison Break, αφού του λείπει αυτή η ένταση ωσάν από λήψη αμφεταμινών που περιέγραφε ο Φούφουτος σε εκείνο το πολυδιαβασμένο ποστ του (ίσως πάλι να είναι για πιο εγκεφαλικούς θεατές κι όχι τέτοιους σαν εμάς που διψάμε για κτηνώδη και πεζή δράση), ωστόσο μου θύμισε μια αγαπημένη ταινία που φέρει το όνομα “The king is alive”, το τέταρτο επίσημα αναγνωρισμένο «Δόγμα95» . Κι εκεί κάτι τύποι είχαν χαθεί στη μέση κάποιας ερήμου και όσο περίμεναν μήπως και σωθούν αποφάσισαν να ανεβάσουν το βασιλιά Ληρ (οπότε καμία σχέση με το βασιλιά Έλβις δυστυχώς, όπως πολλοί υπέθεσαν με σπουδή). Χρήμα δεν υπήρχε, παραγωγή εμπορευμάτων δεν υπήρχε, ούτε καν φαΐ δεν υπήρχε. Υπήρχε μόνο ο ένας για τον άλλο, κι όμως: Το εμπόρευμα τους είχε διαποτίσει, όπως η μυρωδιά ενός πτώματος ποτίζει τα ρούχα του ιατροδικαστή.

Δημοσιεύθηκε από arsenelumpen