Μιας και η προ ημερών συγκυρία (επαίτιος παλινόρθωσης δημοκρατίας) είναι σχετική είπα να ποστάρω εδώ για μερικά πράγματα που διάβασα και μου άρεσαν

Καταρχήν το γνωστό Η αθεράπευτη νεκροφιλία του ριζοσπαστικού πατριωτισμού: Ρίτσος – Ελύτης – Θεοδωράκης – Σβορώνος του Άκη Γβριηλίδη

Σαν κύριο θέμα του το βιβλίο έχει το πως δομήθηκε ο ελληνικός αριστερός εθνικισμός μετά το ‘40 με βάση το σχήμα θυματοποίηση-αυτοθυσία. Αν και το βιβλίο παραβλέπει μερικές τάσεις του κινήματος το 40 αλλά και αργότερα (π.χ. τσουβαλιάζει στον όρο “κομμουνιστές” τους σταλινικούς του κκε και τους φίλους τους, χωρίς καμιά αναφορά σε τόσους άλλους), η κριτική του στην πολιτική πάλη με όρους αυτοθυσίας είναι τόσο σύγχρονη και επίκαιρη που νομίζω πως πιάνει και ένα σημαντικό κομμάτι του αναρχικού χώρου στη Ελλάδα που εξακολουθεί να λειτουργεί με “ηθικούς” όρους. Ενδεικτικά ρίξτε μια ματιά στην σχετική κριτική που κάνει το 4ο τεύχος του κιβωτίου στο κείμενο “οποιος έχει τη μύγα να τη φέρει πίσω”

Όταν προσωπικά ξεμπέρδεψα με την αριστερά, συνάντησα την ιδέα του αγώνα ως διαδικασία χαράς στους καταστασιακούς και -σε επίπεδο διακυρρηκτικό τουλάχιστον- την ενστερνίστηκα και την αναπαρήγαγα. Ωστόσο διαβάζοντας αυτό το βιβλίο αλλά και περνώντας λίγο παραπάνω χρόνο στην πολιτική πάλη, διαπίστωσα ότι αυτά που ο Γαβριηλίδης αποδίδει στην αριστερά, είναι γενικά -κι όχι μόνο σε μένα- βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις, που έχουν φτάσει να έχουν τη μορφή πολιτικού-αντανακλαστικού [update: δειτε μια κριτική στο γαβριηλίδη εδώ]…

Ξεπηδάν ας πούμε όταν η υπερβολική χαλαρότητα σε μια συλλογικότητα κριτικάρεται και μπαίνει ζήτημα “συνέπειας” ή “πειθαρχίας”, ή στις διακυρήξεις τύπου “δε γίνεται να χαλάνε πολιτικές σχέσεις για μια/ένα γκόμενα/ νο”. Όπως και να χει , πιστεύω πως για να έχει ουσία η πολιτική πάλη -με στόχο την κατάργηση της διαχωρισμένης πολιτικής- θα πρέπει αυτη να είναι αποτέλεσμα επιθυμίας. Γουστάρω να κάνω πολιτική κι όχι πρέπει… Γουστάρω συνελεύσεις, δεν είμαι υποχρεωμένος να τις κάνω. Και φυσικά αυτό σημαίνει πως πολιτικές και κοινωνικές σχέσεις θα πρέπει να ναι σε μια διαδικασία δυναμική, κι όχι να καπελώνουν οι μεν τις δε, ώσπου τελικά οι πολιτικές σχέσεις να διαλυθούν μέσα σε απελευθερωμένες κοινωνικές σχέσεις…

Μεσα απ τις αναφορές του βιβλίου βρήκα το άρθρο “Το πανηγύρι κρατάει χρόνια, θέματα αντιδραστικού μοντερνισμού στο έργο του Νίκου Γκάτσου πάλι από το Γαβριηλίδη.

Το έργο του Γκάτσου το ήξερα και από την Αμοργό και από το Χατζιδάκη και πρέπει να ομολογήσω ότι το συμπαθούσα και προσπαθούσα να το διαβάζω όπως διαβάζουμε π.χ. κάτι πολιτικό: προσπαθώντας να το απελευθερώσουμε από τη δογματική του στιγμή. Βέβαια τις καφρίλες του Γκάτσου μετά το ‘90, με στιχουργήματα όπως “έχεις τα παιδιά σου σκόρπια κι αγριέψανε τα σκόπια” ή “μουσουλμάνοι και πομάκοι θα σου παρουνε τη θράκη ” δεν τις ήξερα, αλλά δεν έχει και πολύ σημασία… Σημασία έχει πως τέχνη διαχωρισμένη από την επανάσταση είναι μια αηδία. Κι αν το ότι ο Γκάτσος ή ο δείνα καλλιτέχνης καταφέρνει να μας εξιτάρει με τη γνώση του επί της τεχνικής, και τις επιδείξεις του στη χρήση των εκφραστικών μέσων, το πρόβλημα το έχουμε εμείς, κι όχι αυτός. Αυτός τη δουλειά του κάνει…

Το αρθρο αυτό του Α.Γ. βασίζει τη μέθοδό του στο “Μοντερνισμός και πρωτοπορία. Η πολιτική ταυτότητα του “ελληνικού υπερρεαλισμού” “ του Τάκη Καγιαλή, από το περιοδικό Εντευκτήριο, αρ. τ. 39. Μιας και πήρα φόρα και άρχισα πάλι να αποκυρήττω τις παλιές μου σχέσεις με την τέχνη, το ψαξα και το βρήκα. Έχει πολύ ενδιαφέρον. “Χώνει” γενικά στους Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο. Όποιος μπήκε στον κόπο να διαβάσει ως εδώ το ποστ και έψαξε και αυτό το κείμενο και δεν το βρίσκει ας το πει να το σκανάρω. Το χω σε μια ψιλοαθλια φωτοτυπία αλλά διαβάζεται…

Τώρα βέβαια η μισή βιβλιοθήκη και δισκοθήκη μου θα πρεπε να φάει σουτ, γιατί δεν βλέπω, πως μπορώ να απελευθερώσω έστω και ένα ποιημα του Γκάτσου, όταν θα μου ρχονται συνειρμικά οι παραπάνω αηδίες, ή ένα του Ελύτη όταν θα σκέφτομαι πόσο ψωνάρα ήταν, αλλά δεν πειράζει, θα τα κρατήσω να τα ακούω να γελάω ή για να μην είμαι ισοπεδωτικός θα κάνω αυτό που λέει ο Καγιαλής, θα τα αναγιγνώσκω με κριτικό ενδιαφέρον κι έτσι δε θα χω και τύψεις, χι χι…

>ορίστε και ένας διάλογος πάνω στο παραπάνω κείμενο του Καγιαλή:

Φασισμός και λόγος

Ήταν τελικά φασίστες;

>κι ένα τραγουδάκι > Όρα Μηδέν (θάνατος στους ποιητές) που μου έμαθε ο αγαπητός πανωςκ που σκέφτεται να την κάνει σιγά σιγά…

Υ.Γ.: ίσως να φαίνεται οξύμωρο που διάλεξα για τίτλο αυτής της ανάρτησης ένα στίχο του αντιαμερικάνου-αριστεριστή Πανούση, όσο να ναι όμως το ύφος αυτουνού έχει ένα διονυσιακό στοιχείο πολύ πιο κοντινό στην απελέυθέρωση της επιθυμίας από πολλούς άλλους…

Υ.Γ.2 Καλοκαίρι, πλιτς πλατς, αλλά όχι μόνο… τα λέμε εν καιρώ…

9 σχόλια προς “Αριστερό μου παρελθόν πάρτο χαμπάρι…”

  1. O jason είπε

    Pantos mias kai aneferes ton Gabriilidi kai to kibotio des kai mia kritiki edo gia ti “rizospastiki nekrofilia”:

    http://mutantjazs.blogspot.com/2007/03/blog-post_25.html

    Dystyxos parolo pou 8igei poly endiaferonta zitimata i analysi tou G. pasxei synolika. Parola ayta, polla po ayta pou leei EPREPE EPITELOUS na eipo8oun edo stin ellada!

  2. jason είπε

    Mias ki anafereis Gavriilidi kai Kibotio des kai mia kritiki tis “rizospastikis nekrofilias” edo:

    http://mutantjazs.blogspot.com/2007/03/blog-post_25.html

    Dystyxos i analysi tou G. pasxei synolika. Pantos polla apo ayta pou leei EPREPE EPITELOUS na eipo8oun!

  3. βα.αλ. είπε

    Δυστυχώς στην Ελλάδα και πιθανά σε κάποιες λίγες ευρωπαικές χώρες (π.χ. Γερμανία) η διαδικασία της πολιτικοποίησης των ανθρώπων έχει υποστεί μία μετάλλαξη. Ενώ δηλ. ο ιστορικός κανόνας (κυρίως με την έννοια της συχνότητας) λέει ότι οι άνθρωποι πολιτικοποιούνται μέσα από αγώνες εδώ έχουμε μία διαδικασία όπου ο κόσμος πολιτικοποιείται κατά βάσην μέσα από το ΚΚΕ. Όλο το φάσμα της άκρας αριστεράς και ένα μεγάλο κομμάτι του αναρχικού χώρου έχει δομηθεί πάνω σε αυτό και κυριώς πολλά πράγματα έχουνε περάσει σαν πολιτική κουλτούρα (λενινισμοί πρωτοπορίες, πρωτοκαθεδρία του πολιτικού υποκειμένου και μπλα μπλα…).

    Γενικώς σωστή η προσέγγιση του Α.Γ. αλλά για μένα παραμένει στα όρια μίας ψυχανάλυσης του κινήματος. Γενικώς όμως διαφωνώ με τέτοιες προσεγγίσεις σαν μεθοδολογία.

    Για τους υπερρεαλιστές ειδικά ο Εμπειρίκος είναι διασκεδαστικοί. Αλλά τι στο διάολο μπορείς να περιμένεις από γόνους βιομηχάνων και εφοπλιστών…

    Τα καλά του να είσαι πανκ… Δεν μετανιώνεις ποτέ για τη δισκοθήκη σου.

  4. ΠανωςΚ είπε

    (ή του να είσαι ξεπουλημένος ποπ: επίσης δεν μετανιώνεις γιατί απλώς είσαι ασυνείδητος).

  5. αρσέν είπε

    Jason πολύ ενδιαφέρουσα η κριτική. Νομίζω ένα σημαντικό πρόβλημα που αναφέρεται και μέσα είναι ο ίδιος ο ορισμός της έννοιας “αριστερά”. ουσιαστικά ο Α.Γ. αποκλείωντας από αυτήν τους ντεφαιτιστές, την αντιπολίτευση κ.λ.π. κ.λ.π. κάνει λόγο για μια τάση μέσα στην αριστερά, την τάση που ακολουθεί τις απόψεις ρίτσου, σβορώνου κ των άλλων. αυτός είναι και ο λόγος που μπορεί να κάνει τις αναγωγές του από το ειδικό στο γενικό τόσο εύκολα και τα ψυχαναλυτικά εργαλεία να έχουν αποτέλεσμα -από ότι μου φαίνεται εμένα-. πάντως και τα συμπεράσματα που έβγαλα εγώ όπως θα δες έχουν να κάνουν μ’ αυτό που λέει και ο βα.αλ. με τις διαδικασίες πολιτικοποίησης του ατόμου -προφανώς και για την προσωπική μου πορεία- και όχι γενικά του ανταγωνιστικού κινήματος στην ελλάδα κάτι που σίγουρα προϋποθέτει αναφορά σε αγώνες.

    ενυγουέη. σημαντική η κριτική του κατα πόσο τα ψυχαναλυτικά εργαλεία είναι “δόκιμα”…

    υπάρχει και συνέχεια του διαλόγου που έγινε στα comments?

    πάνε και βα.αλ. το πανκ και το ποπ στα υποσυνείδητά σας θα συγκρούονται και θα βλέπετε εφιάλτες !

  6. Jason είπε

    Arsen mou,

    Elpizo prin apo ola na eisai kala, edo A. poly zesti. Epeidi den exo sta8eri syndesi gia ayto kai den eimai kai toso grigoros stis apantiseis, opote sorry…

    Oson afora to dialogo kataligei kakin kakos opos blepeis giati telika ekeinos 8eorei pos kritiki mporeis na kaneis mono me epistimonistika ergaleia tou eidous pou xrisimopoiei.

    Opote mallon 8eorise pos apo ti stigmi pou den apodexomai ta ergaleia tou ayto simainei pos den yparxei kai simeio gia dialogo.

    Pantos epidi eixame sizitisei kai ligo mazi me ton G. genika 8ymamai pos eixe tin entyposi pos ekane kati protoporiako fernontas apo “tas europas” tetoiou eidous ergaleia, opos kai xrisimopoiontas derrida, negri kai de simazeyetai. Emena mou fainetai entelos eparxiotistiki mia tetoia antilipsi, alloste ola ayta ta exo faei, apo idia peira, sti mapa polla xronia tora.

    Tespa, to simantiko pantos 8eoro pos einai to sxolio pou mou ekane enas syntrofos kai to 8eto kai os problimatismo eyrytero:

    Giati eidika tora (stin parousa sygkyria) kapoios apofasizei na grapsei ena biblio kritikis stin oli koultoyra tis aristeras xrisimopoiontas os ergaleio tou tin psyxanalysi? Ti mporei na tou prosferei i psyxanalysi?

  7. αρσέν είπε

    Φίλε Jason,
    μετά από απουσία ημερών σε πληροφορώ ότι την ίδια ζέστη που είχε όταν έγραφες το κόμεντ την ίδια έχει και τώρα. λιώσαμε…
    επί του προκειμένου τώρα, καταλαβαίνω τι λες για το μεταμοντέρνο. κι εμένα μου χει τύχει να διαβάσω ή να ακούσω και να καταλήγω στο τέλος να λέω, εντάξει πολύ ωραία όλα αυτά, αλλά που χρησιμεύουν?

    για την ψυχανάλυση που δεν σκαμπάζω και πολλά δεν ξέρω τι να σου πω. σίγουρα μια σημασία έχει ο τόπος που γράφτηκε το βιβλίο και η γενική ύφεση του “κινήματος” στην ευρώπη που τους κάνει να αναζητούν τέτοιες εναλλακτικές προσεγγίσεις…

    από την άλλη όμως εγώ έχω να σχολιάσω τα εξής. στο κείμενο που έβαλες αναφέρει ότι δεν είναι σωστό να αναφερόμαστε στο υποκείμενο με όρους υγιούς και ασθενούς. σωστό. όμως δε νομίζω ότι κάνει αυτό ο Γ. αυτό που κάνει είναι να διερευνά τι οδήγησε έναν αριθμό αριστερών αγωνιστών (?) στη μη πράξη και στην εθνικιστική αντίδραση. καταυτήν την άποψη και δεδομένου ότι κάποια από τα επιχειρήματα του επεκτείνονται και πέραν των διασημοτητων που κριτικάρει το βιβλίο, σε ανώνυμους αγωνιστές της ορθόδοξης αριστεράς δηλαδή, εγώ το βλέπω χρήσιμο.

    όπως ας πούμε μελετάς το λόγο των υποκειμένων ενός αγώνα για να δείς π.χ. τα κίνητρα τους, τις επιθυμίες τους, την αυτοσυνείδηση ή το επίπεδο πολιτικής συνείδησης, έτσι μου φαίνεται και ενδιαφέρον να μελετήσεις την “εμπειρία” (ένα κομμάτι της απεικονίζεται νομίζω στο βιβλίο) όσων παράτησαν τον αγώνα (άσχετο τώρα ο ρόλος της αριστερά στους αγώνες της τάξης το 40, δεν είναι αυτό το θέμα). έχω άδικο?

    είναι αλήθεια ότι η αριστερά σήμερα δεν έχει να προσφέρει πολιτικά απολύτως τίποτα. ίσως εκεί να πάει η ερώτηση που βάζεις, το “γιατί τώρα?”. παρόλα αυτά όμως νομίζω ότι καλό είναι να ξεκαθαρίζει κάποιος τις σχέσεις του με το παρελθόν. έχω την υποψία ότι ο Γ. κάνει κάτι τέτοιο στο βιβλίο του (δεν ξέρω ποια ήταν η σχέση του με την αριστ. μπορεί να κάνω λάθος), αλλά βοηθά και ένα κόσμο (εμένα π.χ.) να κάνει ακριβώς αυτό…

    τελευταίο. για τα όρια μιας τέτοιας δουλειάς. νομίζω αυτά φαίνονται πολύ καλά στο κεφάλαιο “γραμμές φυγής”. Για παράδειγμα ο Γ. τα χώνει στην αριστερά για το θέμα της Κύπρου και ειδικά για την ανικανότητά της να “πιάσει” τη φάση με την “τουρκοκυπριακή εξέγερση” αλλά και ο ίδιος δεν τα πάει και πολύ καλύτερα. αυτά που γράφει μακράν μιας ανάλυσης του αγώνα είναι και φλέρτάρουν και πάρα πολύ επικίνδυνα με τη λογοτεχνία…

    αναμένω την επανασύνδεση σου…
    γρρρρρρρ, τσσδ, ντινγκ, ντινγκ, ντινγκ (dial up ήχοι!)
    ciao

  8. Jason είπε

    Oxi filtate den eimai me “γρρρρρρρ, τσσδ, ντινγκ, ντινγκ, ντινγκ dial up” alla me as-einai-kala-o-geitonas-wifiiiiiiiiiiii…..

    Tora o G. an 8ymamai kala kai den kano la8os prepei na eixe perasei apo tin KOE (psakse sto internet prepei na yparxei kai keimeno kritikis tou).

    Tespa, epi tis ousias de diafono me osa les kai ontos einai xrisimo se akribos ayto “να ξεκαθαρίζει κάποιος τις σχέσεις του με το παρελθόν” diastasi tin opoia e8ikse kai o baal stin topo8etisi tou se ekeini tin ekdilosi sto aytonomo steki.

    Apo kei kai pera bebaia to na prospa8eis na apodeikseis psyxanalytika ti diafonia sou pano se ena politiko zitima einai problimatiko (ekei paei to ygeies/mi-ygeies). Ayto prospa8isa na deikso.

  9. αρσέν είπε

    Ενταξει λοιπόν. ας συμφωνσουμε τότε με την εύγλωτη διατύπωση που υπάρχει σε ένα από τα παρατεθέντα (πω πω λέξη!) κείμενα:

    Αυτοί που σκέφτονται ανταγωνιστικά δεν εξετάζουν ψυχολογικά κίνητρα και προθέσεις επιλογών (τις αφήνουν πεταμένες κάτω σαν τα φθινοπωρινά φύλλα, να στρώνουν το δρόμο για την κόλαση)!!!

    αντιος και πάλι

Υποβολή απάντησης